Izvor: Politika | Nedelja, 07.01.2018.| 20:59

Vlada planira više subvencija za inovativne kompanije - Najviše podsticaja od 2006. do 2016. dodeljeno prerađivačkoj industriji

Ilustracija
Strateška odluka vlade je da u narednom periodu, osim podsticanja investicija koje zapošljavaju veliki broj ljudi, sa manjim platama, ubuduće više investira u privlačenje visokotehnoloških kompanija koje će zapošljavati i bolje plaćene visokoobrazovane ljude, najavio je Marko Čadež, predsednik Privredne komore Srbije.

U narednim godinama menjaće se fokus, objašnjava Čadež, tako što će vlada "ciljati" investitore koji donose savremene tehnologije, omogućavaju našim firmama da se integrišu u njihove dobavljačke lance i koje će, kaže, angažovati visokoobrazovane radnike sa znatno većim zaradama.

- Među kompanijama koje dolaze sve više je onih koje srpskoj privredi donose savremene tehnologije – kaže Čadež i kao primer navodi Zumtobel, koji u Nišu gradi fabriku najsavremenije rasvete, a u tom gradu će imati i istraživačko i razvojno odeljenje, koje će, napominje, sarađivati sa niškim univerzitetom.

Da je ovakav zaokret neophodan pokazala je "Analiza efekata odobrenih podsticajnih sredstava za privlačenje investicija od 2006. do 2016", koju su uradili dr Milorad Filipović, profesor Ekonomskog fakulteta u Beogradu, i dr Miroljub Nikolić, samostalni stručni saradnik Ministarstva privrede.

Subvencije za podršku investicijama koje su realizovane ili su u procesu realizacije (215 projekata) dodeljene su u osam oblasti, ali najviše u prerađivačkoj industriji.

Za realizaciju 188 (133 domaća i 55 stranih) projekata prerađivačke industrije odobreno je 406.867.313 EUR, što je 94,6% svih odobrenih subvencija. Ovim projektima planirane su investicije od 1.717.288.591 EUR (96% svih investicija) i zapošljavanje 59.373 nova radnika (92,8%). Najveći broj ugovora o dodeli podsticaja iz oblasti prerađivačke industrije usmeren je na projekte niskotehnološke (80 projekata) i srednje nisko tehnološke složenosti (38 projekata).

Zanimljivo je da se u ovoj grupi nalaze samo četiri projekta iz oblasti visoke tehnologije. Za njih su odobrene subvencije od 2.040.000 EUR (0,5% odobrenog novca u prerađivačkoj industriji). Planirano je da ukupna vrednost investicija u ove projekte iznosi 13.525.000 EUR (0,8% vrednosti investicija prerađivačke industrije) i da se zaposli 360 novih radnika.

Za realizaciju 66 projekata iz oblasti srednje tehnološke složenosti opredeljene su subvencije od 196.730.227 EUR.

- Međutim, iako su ovi projekti klasifikovani u oblasti srednje visoke tehnološke složenosti, njihov tehnološki nivo trebalo bi uzeti sa rezervom jer se pretežno radi o projektima koji su najvećim delom vezani za proizvodnju delova za automobilsku industriju. Najčešće je reč o proizvodima niske složenosti, male dodate vrednosti, sa velikim angažovanjem manuelnog rada nisko kvalifikovanih radnika, bez značajnijeg efekta prelivanja i uključivanja lokalnih dobavljača u lanac proizvodnje. U ovoj grupi dominiraju proizvođači različitih vrsta kablova za autoindustriju, što se ne može oceniti baš kao nekakav proizvod srednje visokog tehnološkog nivoa - navedeno je u analizi.

Posebno nepovoljna činjenica je da su podsticajna sredstva po novom radnom mestu za projekte iz oblasti visoke tehnologije gotovo na nivou podsticaja za projekte iz oblasti niske tehnologije i da su čak oko 40% niži u odnosu na projekte odobrene iz oblasti srednje niske tehnologije.

U periodu od 2006. do 2016. potpisano je 314 ugovora o dodeli subvencija za privlačenje investicija, od čega je 149 ugovora potpisano sa domaćim, a 165 sa stranim investitorima. Ukupna predviđena vrednost investicija iznosila je 2.123.815.389 EUR, pri čemu dominiraju strani investitori (81,4%) u odnosu na domaće (18,6%). Predviđeno je otvaranje 82.015 novih radnih mesta, ali samo 15,5% kod domaćih investitora.

Do sada je raskinuto 99, a realizovano ili je u fazi realizacije 215 ugovora (68,5%). Osnov za raskid ugovora je neispunjavanje ugovornih obaveza investitora usled nemogućnosti realizacije ili odustajanja od investicije. Najveći broj ugovora raskinut je sa domaćim investitorima (83).

Najviše subvencija odobreno je u najrazvijenijim opštinama (140 projekata), a samo 30 u najmanje razvijenim opštinama. Prosečna vrednost podsticaja po projektu 2,2 puta je veća u najrazvijenijim opštinama u odnosu na najmanje razvijene opštine. I vrednosti subvencija po radnom mestu su oko 20% veće u najrazvijenijim opštinama.

Unos komentara je omogućen samo ulogovanim korisnicima.