Vesna Petrović, v.d. načelnika Odjeljenja za privredu i finansije - Resurse i potencijale staviti u funkciju zapošljavanja

Vesna Petrović (Foto: Opština Petrovo )
Snažna razvojna perspektiva na području Petrova leži u oblastima prerađivačke industrije, poljoprivrede i turizma. Većina stanovništva opštine Petrovo bavi se poljoprivredom i taj segment je od vitalnog značaja za male lokalne zajednice poput Petrova. U prerađivačkoj industriji najviše su zastupljeni drvoprerada i metaloprerada, dok je u turizmu najviše neiskorištenih potencijala. Pravci razvoja u tim oblastima upravo su definisani kroz Strateški dokument opštine Petrovo do 2027. godine.

Vesna Petrović, v.d. načelnika Odjeljenja za privredu i finansije opštine Petrovo, kaže da opština posebnu pažnju poklanja asfaltiranju puteva i poboljšanju vodosnabdijevanja na području cijele lokalne zajednice, što je jedan od uslova za privredni razvoj. U narednom periodu radiće se na sprovođenju strateških ciljeva, kao i stvaranju boljeg poslovnog ambijenta za postojeće i nove investitore.

Ova lokalna zajednica stvorila je solidne uslove za strane kompanije, što ilustruje podatak da u opštini duži niz godina posluje nekoliko inostranih investitora.

eKapija: Na koji način se radilo na kreiranju bolje poslovne klime u opštini Petrovo za sve buduće investitore?

- Opština Petrovo svake godine ulaže značajna sredstva za finansiranje infrastrukturnih projekata. Dio sredstava izdvaja iz budžeta, a dio obezbjeđuje apliciranjem projekata putem javnih poziva ministarstava Vlade Republike Srpske, fondova i međunarodnih organizacija. Posebna pažnja se poklanja asfaltiranju putnih pravaca i poboljšanju vodosnabdijevanja na području cijele lokalne zajednice, što je jedan od uslova za privredni razvoj. U 2020. godini nastavljeno je uređenje Turističke zone Кaluđerica u smislu parcelizacije zemljišta, obezbjeđenja vodosnabdijevanja i električne energije, uz mogućnost kupovine placeva po povoljnim cijenama i izgradnje vikend kuća u jednom od najljepših dijelova Ozrena.

Turizam je lokalno perspektivna grana sa aspekta trenutnog stanja i potencijala ove opštine, bilo kao banjsko-rekreativni, lovni, vjerski ili seoski turizam. Opština Petrovo će i dalje raditi na kreiranju i stvaranju boljih poslovnih uslova za postojeće i inostrane investitore.

eKapija: Šta je potrebno da se osnuje preduzeće u Petrovu i koliko traju procedure? Da li se radilo na određenim olakšicama u administrativnom smislu?

- Odjeljenje za privredu i finansije stoji na raspolaganju za pomoć svim zainteresovanim licima koji žele da registruju preduzetništvo na području naše lokalne zajednice. Za osnivanje preduzetništva potrebno je uz zahtjev dostaviti uvjerenje o izmirenim poreskim obavezama, uvjerenje da nema neplaćenih novčanih kazni, uvjerenje da nije zabranjeno obavljanje djelatnosti koju želi registrovati, opštinska administrativna taksa i kopija lične karte. Dobijanje rješenja o registraciji traje najduže dva dana.

eKapija: Okosnicu privrede u Petrovu čine kako domaće tako i strane firme. Na koji način nastojite privući inostrane investitore?

- Na području opštine Petrovo dugi niz godina funkcioniše nekoliko inostranih firmi što je dobar pokazatelj da je naša lokalna zajednica stvorila solidne uslove i za inostrane investitore. Firme se bave proizvodnjom namještaja, industrijskih i medicinskih gasova, metalnih konstrukcija, uglavnom su izvozno orijentisane, a pojedine snabdijevanju i domaće tržište. Neke od njih su Van Os produkcija, Tehnogas-Кakmuž, Messer BH gas, Limex Кaranovac.

eKapija: Кoje bi bile prednosti Petrova za privredni razvoj. Koje oblasti pokazuju najviše potencijala za investicije?

Petrovo (Foto: Opština Petrovo )
- U strukturi lokalne ekonomije oblasti koje imaju izraženu razvojnu perspektivu su prerađivačka industrija, poljoprivreda i turizam sa pratećim uslužnim djelatnostima. U oblasti prerađivačke industrije sa aspekta broja zaposlenih, prihoda, tržišne orijentacije i sa dugoročnim trendom razvoja izdvaja se drvoprerada, zatim metalska, dok je plastičarska sve više zavisna od eksternih faktora, što je problem koji lokalni vodeći privredni subjekti nastoje da prevaziđu dobrim organizacionim upravljanjem.

Poljoprivreda je od vitalnog značaja za male lokalne zajednice kao što je opština Petrovo, omogućava zapošljavanje i pruža osnovne uslove za život značajnom broju individualnih poljoprivrednika i članova poljoprivrednih domaćinstava/gazdinstava. Razvojne perspektive poljoprivrede potrebno je izoštriti stalnim tehnološkim unapređenjima, stručnom podrškom, inovativnim pristupom u savremenijim metodama poljoprivredne proizvodnje, proizvodnje za tržište itd. U tom smislu akcenat je potrebno staviti na one oblasti poljoprivredne proizvodnje gdje opština Petrovo ima komparativne prednosti (sa geografskim porijeklom već prepoznatljive i tržišno prihvaćene proizvode) i gdje su prinosi po jedinice površine najveći s obzirom na usitnjenost posjeda i trenutnu strukturu. Potrebno je budući razvoj poljoprivrede posmatrati na način da omogući dovoljan izvor prihoda kako bi se mladi zapošljavali kao poljoprivrednici i da se zadržali na selu.

Turizam sa pratećim uslužnim djelatnostima je oblast gdje su raspoloživi potencijali vrlo malo iskorišteni, a gdje je mogućnost razvoja veoma izražena. Trenutno za tu oblast su značajni manji i još uvijek nedovoljno razvijeni ugostiteljsko-turistički kapaciteti i ponuda usluga. U skorijem periodu, sa proaktivnim pristupom svih relevantnih subjekata, turizam bi na ovom području mogao dati značajne direktne i sinergetske efekte–izgradnja i razvoj svih kapaciteta u različitim vidovima turističke ponude (ekoturizam, vjerski i kulturni turizam, banjski turizam), te povezivanja turizma i ostalih pratećih djelatnosti od poljoprivrede do zanatskih usluga.

eKapija: U Strategiji razvoja opštine u narednih sedam godina istaknuta je vizija da bi Petrovo 2030. godine moglo biti u krugu razvijenih opština. Кako planirate raditi na tome, koje zadatke ste postavili?

- Sagledani su ključni potencijali i komparativne prednosti područja kako bi se što bolje iskoristile postojeće snage i razvojne šanse. U pogledu ekonomskog razvoja neophodno je napraviti odlučnije iskorake kako bi se raspoloživi resursi i potencijali stavili u funkciju zapošljavanja. Ovdje je potrebno staviti poseban akcenat na zapošljavanje žena, imajući u vidu njihov položaj na tržištu rada te kreiranje bolje plaćenih poslova imajući u vidu izrazito nizak nivo prosječnih plata za zaposlene na području opštine. To su istovremeno i ključne pretpostavke za zaustavljanje ekonomskih migracija koje su prisutne već duži vremenski period.

U tom kontekstu neophodno je podsticati i podržavati razvoj samostalnog preduzetništva, rastućih, vodećih i potencijalnih prerađivačkih djelatnosti u oblasti drvoprerade, metalske industrije, prerade plastičnih masa, grafičarske i proizvodnje ambalažnog asortimana u skladu sa ekološkim zahtjevima, te nedostajućih i komplementarnih zanatskih i uslužnih djelatnosti. Takođe, neophodno je podsticati povezivanje malog i srednjeg preduzetništva u pogledu nadopunjavanja i širenja asortimana proizvoda i zajedničkog marketing nastupa. Neizostavni dio buduće podrške je i uspostavljanje veze srednjoškolskog obrazovanja sa vodećim prerađivačkim kapacitetima kroz primijenjenu praktičnu nastavu.

U poljoprivrednoj proizvodnji fokus je potrebno staviti na razvoj poljoprivrede koja je bazirana na novim znanjima i tehnologijama, koje daju mogućnosti komercijalne proizvodnje na usitnjenim posjedima i koje omogućuju kreiranje poljoprivrednih proizvoda sa višom tržišnom vrijednošću, dužim rokom trajanja i skladištenja i mogućnostima plasmana na nova tržišta. Кada se govori o stvaranju pretpostavki za razvoj turizma, one su usmjerene prije svega na ekološki, vjerski i banjsko-rekreativni turizam gdje postoje važni prirodni i kulturno-istorijski preduslovi koje treba nadograditi odgovarajućom turističkom infrastrukturom.

eKapija: Кoje su još bitne odrednice i ciljevi postavljeni kroz taj dokument, a doprinijeće privrednom razvoju opštine Petrovo?

Centar opštine Petrovo (Foto: Opština Petrovo )
- Kao strateški cilj broj 1 definisana je razvijena lokalna ekonomija, bazirana na proizvodima i uslugama više dodane vrijednosti. Prvi strateški cilj prepoznaje potrebu da se u pogledu budućeg ekonomskog razvoja raspoloživi resursi i potencijali stave u funkciju zapošljavanja i poboljšanja ključnih ekonomskih parametara. Osnova za to je proizvodnja i usluge više dodane vrijednosti zbog čega se planira aktivnije raditi na unapređenju konkurentnosti i uspostavljanju lanaca vrijednosti u poljoprivredi kao strateškoj djelatnosti obzirom da se većina stanovništva opštine Petrovo bavi poljoprivredom. Uporedo s tim u okviru ovog strateškog cilja podsticaće se razvoj preduzetništva, izgradnja prerađivačkih kapaciteta i proširenje turističke ponude gdje opština Petrovo posjeduje značajne potencijale koji još uvijek nisu adekvatno valorizovani. Očekuje se da će realizacija prvog strateškog cilja dovesti do podizanja ukupnog nivoa prihoda lokalne privrede, povećanja zaposlenosti, naročito ženske radne snage, kao i neto plata koje su trenutno ispod republičkog prosjeka.

Sljedeći strateški cilj je poboljšan kvalitet i dostupnost javnih i komunalnih usluga, posebno u ruralnim područjima opštine. Кljučni izazov za opštinu Petrovo u narednom periodu je zaustavljanje odliva stanovništva, naročito mladih i radno sposobnih. U skladu s tim drugi strateški cilj je usmjeren na to da se stvore uslovi za ostanak stanovništva a to je u prvom redu, pored ekonomskih uslova, poboljšanje kvaliteta i dostupnosti javnih i komunalnih usluga te uravnotežen razvoj kako urbanih tako i ruralnih dijelova opštine Petrovo.

Strateški cilj broj 3 je očuvana životna sredina uz racionalno korištenje prirodnih resursa. Ovaj strateški cilj prepoznaje potrebu da se prirodni resursi koje opština Petrovo posjeduje stave u funkciju održivog razvoja, te da se očuva i zaštiti životna sredina. Кako je već ranije naglašeno u okviru ovog strateškog cilja posebna pažnja će se usmjeriti na rješavanje problematike odlaganja otpada, zaštitu od poplava i drugih nesreća te jačanje organizacionih i materijalnih kapaciteta, naročito u svjetlu aktuelnih događaja izazvanih pandemijom COVID 19, kako bi se sačuvali bogati prirodni resursi lokalnog područja ali prije svega ljudski potencijali kao najveća vrijednost opštine.

eKapija: Кoje su geografske prednosti opštine, kao i prirodne i klimatske?

- Prema Prostornom planu Republike Srpske opština Petrovo pripada mezoregiji Doboj, a graniči sa Dobojem u Republici Srpskoj te Gračanicom, Lukavcem i Maglajem u Federaciji BiH. Magistralnim putem M4 opština Petrovo je saobraćajno povezana sa regionalnim centrima u okruženju. Udaljenost od Doboja je 25 km a od Tuzle 45 km. Centar Opštine je na manje od 30 minuta vožnje do priključka na autoput 9. januar kao i do međunarodnog aerodroma u Tuzli.

Prirodni resursi predstavljaju značajan turistički potencijal za opštinu Petrovo imajući u vidu da ovo područje karakteriše veliki diverzitet biljnog i životinjskog svijeta, s obzirom na veliku šumovitost ove pretežno brdsko-planinske opštine. Svjetska zdravstvena organizacija identifikovala je pet osnovnih ekoloških uslova za zdravu životnu sredinu, a samim tim i za razvijanje ekoturizma: čist vazduh, dovoljne količine bezbjedne vode za piće, zdravu i nutriciono izbalansiranu ishranu, bezbjedna i mirna naselja i stabilne ekosisteme u kojima ljudi kvalitetno žive. Petrovo raspolaže upravo tim resursima - zdravim vazduhom, pitkom vodom i zdravom hranom. Područje opštine odlikuje umjereno kontinentalnom klimom.