|
 (Mira Erić Jović)
Bankarski sektor Srbije je prelivanje globalne finansijske krize i na naš region, zahvaljujući snažnim dokapitalizacijama, restriktivnoj prudencijalnoj regulativi i politici Narodne banke Srbije, dočekao sa izuzetno visokim stepenom rezidentnosti, naglasila je viceguverner NBS Mira Erić Jović na sastanku Slovenačkog poslovnog kluba, održanog 12. novembra u beogradskom hotelu "Continental" i istakla, da su niska stopa zavisnosti banaka u Srbiji od zaduživanja u inostranstvu, kao i značajan depozitni potencijal, najvažniji faktori koji ublažavaju efekte likvidonosnih problema koje trpe "matične ili neke od matičnih banaka u Srbiji".
Govoreći o posledicima globalne ekonomske krize i njenim efektima na Srbiju, Mira Erić Jović je naglasila da je bankarski sektor Srbije, u kome je dominantno strano vlasništvo (80%), i u pogledu strukture izvora sredstava takođe stabilan, jer domaći depozitni potencijal predstavlja primarni izvor finansiranja banaka.
- Trend povećanja zavisnosti od kredita iz inostranstva, koji je bio značajan tokom 2005, naglo je počeo da opada polovinom 2006. godine. Zahvaljujući merama monetarne politike, usmerenim na smanjenje ili ublažavanje tadašnje kreditne ekspanzije prevashodno prema stanovništvu, došli smo do toga da ino krediti, odnosno obaveze po tom osnovu, iznose svega 6% ukupnih izvora sredstava našeg bankarskog sektora. I ne treba zanemariti, većina je sa dugim rokom – rekla je Mira Erić Jović i dodala da je domaći depozitni potencijal, koji je sada primarni izvor finansiranja banka, pretežno devizni (70%) i kratkoročan (50%), a čine ga najvećim delom depoziti stanovništva (gotovo 50%) i depoziti privrede (oko 30%).
Ističući da su u Srbiji ukupni krediti stanovniša gotovo u potpunosti "pokriveni" oročenim depozitima stanovništva, Mira Erić Jović je ipak naglasila da se bankarski sektor tokom oktobra našao pred velikim izazovom, jer je deo štediša, poučen neprijatnim iskustvima iz devedesetih, odlučio da povuče depozite iz banaka.
- Problemi sa likvidnošću matica podstakli su prelivanje reputacionog rizika na region u celini, pa samim tim i na Srbiju, usled čega je jedan deo deponenata doneo odluku da povuče deviznu štednju iz banaka, što je bio prvi test za stabilnost bankarskog sektora, koji je uspešno položen – objasnila je Mira Erić Jović i istakla da je bankarski sektor Srbije od trenutka počinjanja krize, usled politike visoke stope obavezne rezerve zbog koje je NBS bila izložena velikoj kritici, iskazivao pokrivenost depozita deviznim rezervama u visini od oko 86%. Primera radi, kako je objasnila viceguvernerka, u zemljama regiona on je nivou od oko 35%.
Restriktivnost monetarne politike, naglasila je dalje viceguverner Erić Jović, izmenila je i bilanse banaka, unoseći u njih visoko kvalitetnu aktivu, hartije od vrednosti koje se mogu refinansirati ili se refinansiraju kod centralne banke. Sve to je, objasnila je viceguverner, rezultiralo povećanjem likvidne aktive, koja je u oktobru činila više od trećine ukupne bilanse sume.
- Iako se u Srbiji ne dovodi u pitanje sposobnost banaka da izmiruju svoje obaveze prema deponentima, NBS je ipak preduzela niz mera u cilju jačanja poverenja, jer je procenjeno da su uzroci povlačenja depozita u oktobru bili prevashodno psihološke prirode. Iznos osiguranog depozita povećan je sa 3.000 na 50.000 EUR, čime se pokriva oko 90% štednje stanovništa, sistem osiguranja dopozita do tog istog iznosa proširen je i na mala i srednja preduzeća. Takođe se priprema zakon, kojim će biti oslobođen porez na kamatu po osnovu štednje, a NBS do sada je banke oslobodila obaveze da za INO kredite polažu obavezne rezerve, a to se odnosi i na kompanije za finansijski lizing – naglasila je Mira Erić Jović i istakla da je drugi set mera u pripremi.
Inače, kako je objasnila viceguvernerka, jedna od karakteristika našeg finansijskog sektora je dominantno strano vlasništvo, u proseku sa oko 80%. U bankarskom sektoru, banke sa pretežnim stranim vlasništvom učestvuju sa 75%, sa državnim kapitalom 15%, a domaće banke sa privatnim vlasništvom sa ispod 10%. U delu bankarskog sektora u stranom vlasništvu preovlađuju banke iz Italije (19%), grčke banke (17%), austrijske (16%), nemačke (11%)...
|
